گنبد سازی در خراسان شمالی

گنبدسازی در خراسان شمالی

گنبدسازی در خراسان شمالی

پروژه ی ساخت گنبد در خراسان شمالی توسط گنبد و گلدسته سازی لطیفی اجرایی شده است. قطر این گنبد هفت متر می باشد.ساخت این گنبد فلزی با رویه ی آلومینیوم طلایی در شهرستان قوچان انجام شده است. یکی از سه استان خراسان بزرگ قدیم، خراسان شمالی نام دارد. این استان در شمال شرقی ایران واقع شده است و جزء مناطقیست که از نظر گردشگری کم‌تر شناخته شده است.

استان خراسان شمالی با مساحتی حدود ۲۸٬۱۷۹ کیلومتر مربع، از ۸ شهرستان: بجنورد (مرکز استان)، شیروان، اسفراین، مانه و سملقان، راز و جرگلان، جاجرم، فاروج و گرمه تشکیل شده‌است.

آثار کشف‌شده در این استان نشان از قدمت تاریخی کهن آن دارد. محوطه باستانی معروف به پهلوان و کوه حیدران جاجرم، قدمتی بیش از ۱۲ هزار سال دارند. قدیمی‌ترین اثر باستانی پابرجای پیش از اسلام (بنای سنگی اسپاخو) در غرب شهرستان مانه و سملقان در فاصله پنج کیلومتری شمال شاهراه آسیایی در روستای اسپاخو نیز دلیل دیگری بر صحت این ادعاست.

گنبد سازی در خراسان شمالی
گنبد سازی در خراسان شمالی

این استان، از نظر موقعیت جغرافیایی از شمال با کشور ترکمنستان (با ۲۸۱ کیلومتر مرز مشترک)، از شرق و جنوب با استان خراسان رضوی، از جنوب غربی با استان سمنان و از غرب با استان گلستان هم‌مرز است.

قوچان یکی از شهرهای استان خراسان رضوی است. این شهر در ۱۲۰ کیلومتری شمال غرب مشهد (مرکز استان) قرار دارد. شهر قوچان را در منابع مختلف تاریخی و همچنین بسیاری از مورخان حال حاضر اولین پایتخت اشکانیان می‌دانند.

گنبد سازی در خراسان شمالی
گنبد سازی در خراسان شمالی

معماری مسجد

معماری مسجد به عنوان یکی از مهمترین جلوه های هنر اسلامی، یکی از ویژگی های تمدن اسلامی است که با مناره های خود همواره توجه گردشگران را به خود جلب کرده است و این در حالی است که مناره به عنوان یکی از اساسی ترین عناصر معماری مورد توجه بود. معماری عربستان در صدر اسلام بسیار ساده و ابتدایی بود. بیشتر خانه ها، کلبه هایی چهارگوش بودند که با الیاف گیاهی مسقف می شدند اما با ورود اسلام به بطن سایر تمدن ها و مشارکت معماران و هنرمندان بومی در ساخت مساجد بود که معماری اسلامی رفته رفته به عنوان آنچه که امروز ماهیت مشخص و منحصر به فرد خود را به همراه دارد، پدید آمد. مسجد همزمان با نفوذ و گسترش به خارج از مرزهای سرزمین حجاز پدید آمد. درک معماری اسلامی بدون تحقیق و مطالعه آن میسر نیست و همان طور که گفته شد مناره یکی از مهمترین عناصر مسجد و معماری اسلامی است که عبارت است از: « مکانی که مؤذن جهت گفتن اذان به آنجا می رود» لذا آن را گلدسته و مأذنه نیز گفته اند.با توجه به اهمیت اذان در اسلام و کارکردهای ارشادی و تبلیغاتی آن، نیاز به مکانی اختصاصی برای مؤذن احساس شد. ساختمان مناره در آغاز صورت بسیار ساده ای داشت و آن عبارت بود از دیواری بلند و برج مانند که در بالای آن محلی برای مؤذن اختصاص داده شده بود. بعدها اطراف آن دیواری حصار مانند و روی آن سایبانی ایجاد شد و تکامل یافت. با ورود اسلام به ایران و در مساجدی که در غرب ایران ساخته شد نیز مناره هایی به سبک معماری بومی و به شکل چارطاقی و برج های ساسانی ساخته شد که بعدها و در زمان خلافت عباسیون الگوی بسیاری از مساجد دنیای اسلام شد.

گنبد سازی در خراسان شمالی
گنبد سازی در خراسان شمالی

مساجد مهم خراسان شمالی

مسجد جامع جاجرم
يكي از مساجد تاريخي و معروف خراسان شمالي مسجد جامع جاجرم است. معماري زيبا و هنرمندانه مسجد جامع جاجرم، چنان آرامشي به فضا مي بخشد كه لذت عبادت در آن را دوچندان مي كند.
اين مسجد در مركز بافت تاريخي در جنوب اين شهر و در 200 متري قلعه قديمي جاجرم واقع است و برخي پژوهشگران بناي اوليه آن را به دوران سلجوقي نسبت مي دهند.
قدمت اين بنا كه هر كاشي آن حكايت دستان هنرمند سازندگان آن را بيان مي كند، عمري به درازاي 9 قرن دارد و تاريخ ساخت آن به اوايل اسلام و به روايتي به سال 577 هجري قمري بازمي گردد.
وارد مسجد كه مي شويم ايواني با سقف جناقي در ضلع شمالي نظر بيننده را جلب مي كند و سپس يك حياط كوچك در وسط و دو سكو با سقف‌هاي گنبدي و گچ‌كاري شده در شرق و غرب از ديگر قسمت هاي اين مسجد است.
ضلع جنوبي مسجد هم به وسيله چهار ترمينه به هشت گوش تبديل شده و اين گنبد با تزئينات زيباي گچبري، روي آن استوار شده است.

اين مسجد داراي شبستاني است كه در ضلع غربي قرار دارد و مصالح آن از خشت، گل و آجر و داراي كتيبه‌هاي مختلفي است كه بر پيشاني دالان و بالاي محراب آن قرار دارد.
اين مسجد برجسته ترين مسجد تاريخي با ارزش و با قدمت بالا در خراسان شمالي است كه در تمام طول سال و در آيين هاي مختلف از آن استفاده مي‌شود و حتي از اين مسجد در سفرنامه ‌هاي مك‌گريگور، ناصرالدين شاه و اعتمادالسلطنه هم ياد شده است.
مسجد جامع جاجرم، بر خلاف الگوي رايج مسجدسازي، مناره ندارد و در مجموع نماي بيروني آن ساده و عاري از تزئين است و فقط بر پيشاني ايوان و در محل ورود به گنبدخانه چند كاشي فيروزه اي كتيبه دار وجود دارد.
اين بنا به شماره 1580 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.مسجد جامع شهرستان جاجرم نخستين مسجدي بود كه در سال 56 ثبت ملي شد و مساجد ديگر نيز به تدريج ثبت ملي شده اند كه آخرين آن مسجد كرف است.

کلمات کلیدی:

ساخت گنبد و گلدسته در خراسان شمالی

گنبد سازی در شهرستانها

ساخت انواع گنبد و گلدسته

گنبد و گلدسته سازی لطیفی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *